काठमाडौँ ।
सिरियामा पाँच दशकभन्दा लामो समयसम्म कायम रहेको असद पारिवारिक शासनको कालो अध्यायमाथि त्यहाँको अदालतले ठुलो कानुनी प्रहार गरेको छ। युद्ध अपराध र मानवताविरुद्धको गम्भीर अपराधमा दोषी ठहर गर्दै सिरियाली अदालतले अपदस्थ पूर्वराष्ट्रपति बशर अल असदलाई मृत्युदण्डको ऐतिहासिक फैसला सुनाएको हो। सन् २०२४ को डिसेम्बरमा आफ्नो शासनसत्ता ढलेपछि दमास्कसबाट भागेर मस्कोमा शरण लिइरहेका असदमाथि सिरियाको अन्तरिम सरकारले यसै वर्षको सुरुदेखि कानुनी कारबाही अघि बढाएको थियो। यो फैसलाले दशकौँसम्म सत्ताको दुरुपयोग गर्नेहरू जतिसुकै शक्तिशाली भए पनि अन्ततः न्यायको कठघरामा उभिनुपर्छ भन्ने बलियो सन्देश दिएको छ।
यसै ऐतिहासिक मुद्दामा अदालतले असदका नातेदार एवं दारा प्रान्तका पूर्व राजनीतिक सुरक्षा प्रमुख आतेफ नजीबलाई पनि मृत्युदण्डको सजाय तोकेको छ। फैसला सुनिँदा अदालतको पिँजडाभित्र थुनिएका नजीबलाई ५ वर्षभन्दा कम उमेरका निर्दोष बालबालिकाको जानाजानी हत्या गरेको र मृत्यु हुने गरी चरम यातना दिएको जस्ता क्रूर अभियोगमा दोषी ठहर गरिएको हो। असद शासन ढलेपछि मुद्दा चलाइएका उच्च अधिकारीहरूमध्ये नजीब सबैभन्दा उच्च तहका व्यक्ति हुन्, जसलाई उनका अमानवीय कृत्यको सजाय अदालतले निर्धारण गरेको छ।
यो अदालती फैसलाको पृष्ठभूमि सन् २०११ को मार्च महिनासँग जोडिएको छ, जहाँ दारा सहरमा सरकारविरोधी भित्ते लेख (ग्राफिटी) लेखेको आरोपमा केही किशोरहरूलाई पक्राउ गरी चरम यातना दिइएको थियो। नजीबकै नेतृत्वमा भएको उक्त हिंसात्मक दमन र क्रूरताले सिरियामा देशव्यापी विद्रोहको आगो सल्काएको थियो, जसले पछि भयानक गृहयुद्धको रूप लियो। लाखौँ नागरिकको ज्यान लिने र देशलाई ध्वस्त पार्ने सोही गृहयुद्धको विन्दुबाट सुरु भएको न्यायको खोजीले आज सिरियाली इतिहासमा एउटा नयाँ मोड लिएको छ।
